Η αμοιβή ενός αρχιτέκτονα εξαρτάται από το μέγεθος και το είδος του έργου, τις απαιτήσεις του και τις υπηρεσίες που θα αναλάβει το γραφείο. Μια πλήρης ανάθεση απαιτεί περισσότερο χρόνο και δουλειά από μια μελέτη που σταματά στην οικοδομική άδεια.
Το Fineline Studio είναι αρχιτεκτονικό γραφείο με έδρα την Αθήνα και εγγραφή στο ARB και το ΤΕΕ, με έργα στην Ελλάδα και το Ηνωμένο Βασίλειο. Δείτε πρόσφατα έργα μας ή επικοινωνήστε μαζί μας για να συζητήσουμε το δικό σας.
Όταν το πρόγραμμα και ο προϋπολογισμός είναι σαφή, η αμοιβή συμφωνείται συνήθως από την αρχή. Αν υπάρχουν ακόμη ανοιχτά ερωτήματα, τα πρώτα στάδια μπορεί να χρεωθούν με την ώρα, μέχρι να καθοριστούν το μέγεθος, το κόστος και η δυσκολία του έργου. Η σύγκριση των προσφορών έχει νόημα μόνο όταν περιλαμβάνουν τις ίδιες υπηρεσίες και παραδοτέα.
Σήμερα δεν υπάρχουν υποχρεωτικές αμοιβές αρχιτεκτόνων στην Ελλάδα. Από το 2011 η αμοιβή συμφωνείται με σύμβαση ανάμεσα στον πελάτη και τον αρχιτέκτονα. Για κάθε οικοδομική άδεια, όμως, το σύστημα του ΤΕΕ εξακολουθεί να υπολογίζει μια τεκμαρτή αμοιβή, βάσει ενός «συμβατικού προϋπολογισμού» που προκύπτει από το μέγεθος, τη χρήση και την τοποθεσία του κτιρίου. Το ποσό εμφανίζεται στα δικαιολογητικά και χρησιμοποιείται για κρατήσεις και εισφορές. Γι’ αυτό μπορεί να δείτε δύο αριθμούς: τη συμφωνημένη αμοιβή και την αμοιβή του συστήματος.
Τρόποι υπολογισμού της αμοιβής
Κατ’ αποκοπή αμοιβή
Μια σταθερή αμοιβή για σαφώς καθορισμένο αντικείμενο. Προσφέρει βεβαιότητα κόστους, αλλά αναθεωρείται αν η ανάθεση αλλάξει ουσιαστικά. Ταιριάζει σε ένα απλό έργο με ξεκάθαρο πρόγραμμα.
Ποσοστιαία αμοιβή
Υπολογίζεται ως ποσοστό του κατασκευαστικού κόστους, χωρίς ΦΠΑ και επαγγελματικές αμοιβές, καθώς αυτό βρίσκεται γενικά σε αναλογία με την απαιτούμενη εργασία. Προσαρμόζεται καθώς εξελίσσεται η μελέτη και τιμολογείται συνήθως ανά στάδιο.
Η ανησυχία ότι το ποσοστό δεν δίνει κίνητρο συγκράτησης του κόστους παραβλέπει το επαγγελματικό και δεοντολογικό πλαίσιο του ΤΕΕ και, στη δική μας περίπτωση, του Architects Registration Board. Η φήμη ενός γραφείου στηρίζεται στους προϋπολογισμούς που τήρησε, όχι σε εκείνους που διόγκωσε.
Χρονοχρέωση
Λειτουργεί καλά στην αρχή ενός έργου και σε ελέγχους σκοπιμότητας πριν από την αγορά. Επειδή προσφέρει μικρότερη βεβαιότητα, συνήθως συμφωνείται εκτίμηση ωρών ή ανώτατο όριο.
Άλλα βασικά σημεία
- Στα μεγαλύτερα έργα το ποσοστό μειώνεται λόγω οικονομιών κλίμακας.
- Στις αμοιβές αρχιτεκτόνων και μηχανικών προστίθεται ΦΠΑ 24%.
- Αναπροσαρμογή γίνεται συχνά μόνο όταν η εκτίμηση κόστους μεταβληθεί περισσότερο από περίπου 10%.
- Μετακινήσεις, εκτυπώσεις και ταξίδια χρεώνονται συνήθως επιπλέον.
- Τέλη, δημοτικές χρεώσεις και παράβολα χρεώνονται στο καθαρό τους κόστος.
- Οι στατικές, ηλεκτρομηχανολογικές, ενεργειακές και τοπογραφικές μελέτες είναι χωριστό αντικείμενο· επιβεβαιώστε αν περιλαμβάνονται.
Όποιος τρόπος και αν επιλεγεί, η συνολική αμοιβή πιθανότατα θα βρεθεί σε παρόμοιο επίπεδο: οι ώρες που απαιτεί το έργο δεν αλλάζουν με τον τρόπο τιμολόγησης.
Πρόσθετες υπηρεσίες
Μια πλήρης υπηρεσία εκτείνεται από την αρχική σύλληψη έως την άδεια, τα σχέδια εφαρμογής, τις προσφορές και την επίβλεψη. Κάθε πρόταση πρέπει να συνοδεύεται από αναλυτικό πίνακα υπηρεσιών. Προαιρετικές υπηρεσίες χρεώνονται συνήθως επιπλέον κατά 0,5 έως 2%:
- Ειδικές ξυλουργικές κατασκευές: κουζίνες, ντουλάπες, βιβλιοθήκες και εντοιχισμένα έπιπλα
- Εξωτερικοί χώροι και τοπίο: επιστρώσεις, φύτευση, όρια και φωτισμός
- Εσωτερικός σχεδιασμός και FF&E, μαζί με προμήθεια και συντονισμό παραδόσεων
Αμοιβές στην Αθήνα και στα νησιά
Οι χρεώσεις στην Αθήνα είναι γενικά αντίστοιχες με την υπόλοιπη ηπειρωτική χώρα, όμως τα νησιωτικά έργα απαιτούν περισσότερες μετακινήσεις, χρόνο επί τόπου και συντονισμό προμηθειών. Η επιβάρυνση είναι μικρή σε σύγκριση με το κόστος μιας κατασκευής χωρίς επαρκή επίβλεψη.
Αμοιβές για έργα κατοικίας
Η κατοικία είναι από τα πιο απαιτητικά αντικείμενα: οι αναθέσεις είναι προσωπικές, μικρής κλίμακας και εξατομικευμένες, με λίγες οικονομίες κλίμακας.
- Ιδιωτικές κατοικίες και επαύλεις: δυσκολία 5
- Ανακαινίσεις διαμερισμάτων: 4 έως 5
- Συγκροτήματα κατοικιών: 4
- Γραφεία και εμπορικοί χώροι: 3
- Αποθήκες και βοηθητικά κτίρια: 1
Νέα κατοικία
- Προϋπολογισμός €150.000: 11%
- €300.000: 10%
- €600.000: 9%
- €1 εκατ.: 8,5%
Ανακαινίσεις
Οι ανακαινίσεις απαιτούν αποτυπώσεις, διερεύνηση άγνωστων συνθηκών και ένταξη νέων εγκαταστάσεων στον παλαιό ιστό:
- Προϋπολογισμός €100.000: 14%
- €200.000: 13%
- €500.000: 12%
Διατηρητέα και προστατευόμενα κτίρια
Απαιτούν πρόσθετες εγκρίσεις, ειδικές λεπτομέρειες και συχνά εξειδικευμένους τεχνίτες:
- Προϋπολογισμός €100.000: 16%
- €200.000: 15%
- €500.000: 14%
Αμοιβή έως την έκδοση άδειας
Το στάδιο έως την άδεια αντιστοιχεί συνήθως σε 30 έως 35% της πλήρους αμοιβής. Σε έργο €500.000 με συνολική αμοιβή 12%, θα βρισκόταν κοντά στις €20.000 πλέον ΦΠΑ. Ο πελάτης μπορεί να διακόψει μια πλήρη ανάθεση σε οποιοδήποτε στάδιο, εφόσον έχουν εξοφληθεί οι ολοκληρωμένες εργασίες.
Αμοιβή έως την ολοκλήρωση των σχεδίων
Περιλαμβάνει τα κατασκευαστικά σχέδια, τις λεπτομέρειες και τις προδιαγραφές, αλλά όχι τις προσφορές και την επίβλεψη. Αντιστοιχεί συνήθως σε περίπου 70% της πλήρους αμοιβής: στο ίδιο παράδειγμα, περίπου €42.000 πλέον ΦΠΑ. Συνιστούμε τη διατήρηση της επίβλεψης, γιατί εκεί εφαρμόζονται τα σχέδια και προστατεύεται ο προϋπολογισμός.
Άλλες παράμετροι
Ένας καλός αρχιτέκτονας μπορεί να προσθέσει αξία πολύ μεγαλύτερη από την αμοιβή του: στην αξία του ακινήτου, στο λειτουργικό κόστος και στην καθημερινή ποιότητα. Επιλέξτε με βάση τα ολοκληρωμένα έργα, τις συστάσεις και την ικανότητα παράδοσης ενός κτιρίου χαμηλής κατανάλωσης και συντήρησης. Επιλέξτε επίσης έναν άνθρωπο με τον οποίο μπορείτε να συνεργαστείτε στενά σε μια μακρά διαδικασία.
Συχνές ερωτήσεις
Πόσο χρεώνουν οι αρχιτέκτονες στην Ελλάδα;
Για έργα κατοικίας, μια πλήρης υπηρεσία αντιστοιχεί συνήθως σε 8,5 έως 15% του κατασκευαστικού κόστους, με χαμηλότερα ποσοστά σε μεγαλύτερα έργα και υψηλότερα σε ανακαινίσεις και διατηρητέα.
Πόση είναι η αμοιβή για μια ανακαίνιση;
Για κατασκευαστικό προϋπολογισμό €200.000, μια πλήρης υπηρεσία μπορεί ενδεικτικά να αντιστοιχεί σε 13%, πλέον ΦΠΑ.
Πόση είναι η αμοιβή για μια νέα κατοικία;
Για προϋπολογισμό €600.000, περίπου 9% πλέον ΦΠΑ. Οι υπόλοιπες μελέτες μηχανικών προστίθενται, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά.